Satınalma (21789) - Ankara Keçiören Belediyesi Fatih Stadı Alanı Tasarımı Fikir Projesi Yarışması

Tasarım Açıklama Raporu

Keçiören Semt Futbol ve Gelişim Merkezi

“Bir futbol takımı bir varoluş şeklini, bir kültürü temsil eder” Michel Platini

Keçiören Semtine İlişkin

Keçiören, Ankara’nın kuzeyinde gelişmiş; Kızılay aksına yakın ancak çeperde büyümüş bir kentsel alan olarak karşımıza çıkmaktadır. 1950’lere kadar bağ ve bahçeli evlerden oluşan bir sayfiye yerleşimi niteliği taşıyan bölge, hızlı kentleşme süreciyle birlikte nüfusu bir milyona ulaşan bir metropol alt merkezi haline gelmiştir. Altındağ ve Yenimahalle ile birlikte Ankara nüfusunun önemli bir bölümüne hizmet eden bir bölgenin parçasıdır.

Keçiören’in kamusal merkezi olarak tanımlanabilecek belediye hizmet binası ve kaymakamlık yapılarının bulunduğu alandan, Atatürk Caddesi ve devamında Kızlarpınarı Caddesi aksı üzerinden kuzeye doğru ilerlenerek Fatih Stadı ve Gökçek Parkı’na ulaşılmaktadır. Yakın çevresi yoğun konut ve ticari işlevlerle yapılaşmış olan alan, mahalle ölçeğinde önemli büyüklükte bir açık alan niteliği taşımaktadır.

Keçiören Fatih Stadı’na İlişkin

Fatih Stadı’nın içinde bulunduğu kentsel alanla kurduğu ilişki iki temel başlıkta değerlendirilebilir. İlki, alanın üst ölçekte bir boşluk olarak kentle kurduğu olumlu ilişkidir. İkincisi ise, futbol standartları nedeniyle alanın erişime kapalı olması ve duvar, çit gibi elemanlarla sınırlandırılması sonucu ortaya çıkan olumsuz ilişkidir. Bu durum, kentsel ölçekte bir “arada kalmışlık” hali ve belirsizlik üretmektedir. Ancak bu belirsizliğin, yerin hafızasına güçlü müdahalelerde bulunmadan ve tamamen dönüştürmeden nasıl çözülebileceği tasarımın temel tartışma konularından biri olmuştur.

Bağlama İlişkin

Alana yaklaşım, mevcut boşluk niteliğinin korunması ve güçlendirilmesi; aynı zamanda alanın erişilebilir, dahil olunabilir ve içinden geçilebilir bir kentsel mekâna dönüştürülmesi üzerine kurulmuştur. Hafıza, bağlam ve aidiyet gibi kavramlar çerçevesinde, stadın ve dolayısıyla sporun kentin gündelik yaşamının bir parçası haline nasıl getirilebileceği araştırılmıştır. 

Fatih Stadı, Keçiören’de yalnızca bir semt futbol sahası değil; mahalle ve belediye kulüplerinin futbol okulları tarafından uzun yıllardır aktif olarak kullanılan bir alandır. Keçiörengücü Futbol Okulu, Keçiören Belediyesi Yaz Spor Okulu ve Bağlum Spor gibi amatör kulüpler bu alanı düzenli olarak kullanmaktadır. Bu mevcut kullanımın korunarak niteliksel olarak geliştirilmesi hedeflenmiştir.

Bu doğrultuda, kapalı alanlarda spor kültürünü destekleyen mekânlar, altyapılar ve sosyal alanlar önerilmiştir. Alanın tüm kentliler tarafından erişilebilir olması amaçlanmıştır. Aynı zamanda, endüstriyel futbolun zaman zaman fanatizm üzerinden ürettiği olumsuzluklara karşı eleştirel bir yaklaşım geliştirilmiştir. Bu bağlamda, Simon Kuper’in “Futbol Asla Sadece Futbol Değildir” sözü tasarım yaklaşımını teorik olarak desteklemektedir.

Semt ölçeğindeki amatör kulüpler ve futbol okulları; aidiyet duygusunu güçlendiren, yerelliği destekleyen ve dayanışma kültürünü besleyen önemli yapılardır. Bu nedenle tasarım, alanın mevcut hafızasını koruyarak iyileştirmeyi hedeflemektedir. Bu yaklaşım, yerel yönetimlerin yereldeki gelişim hedefleriyle de örtüşmektedir. Ayrıca, stadın kendi dönüşümüyle çevresindeki kentsel dönüşüm süreçlerine referans oluşturabileceği öngörülmektedir. Bu bağlamda, kamusal alanların dönüşümünde kentsel belleğin korunmasının önemi vurgulanmaktadır.

Tasarım Önerisine İlişkin

Tasarımın merkezinde yer alan “saha”, daha makul bir ölçekte yeniden ele alınmış; eğitim faaliyetlerinin artırılarak sürdürülmesi hedeflenmiştir. Mevcut tribün yapısının ise daha esnek bir oturma ve etkinlik alanına dönüşebileceği öngörülmüştür.

Tüm mekânsal kurgu, bir üst platform aracılığıyla organize edilmiştir. Bu platform, farklı kotlardan ve sokaklardan beslenerek kamusal yaşamı üst düzleme taşımaktadır. Platform üzerinde önerilen hafif çelik taşıyıcı sisteme sahip üst örtü, stadyum tipolojisine referans veren bir imge oluştururken aynı zamanda kentsel bir kanopi işlevi görerek mekânsal konforu artırmaktadır.

Alana erişim, Kızlarpınarı Caddesi yönündeki metro çıkışları üzerinden geniş bir kentsel düzlem aracılığıyla sağlanmaktadır. Ayrıca Gökçek Parkı ve Fatsa Sokak yönlerinden de kotlara uyumlu bağlantılar kurulmuştur.

Kapalı mekânlar kapsamında bir ana yapı ile servis ve ticari birimler önerilmiştir. Ana yapıda, Kızlarpınarı Caddesi kotunda etkinlik salonu, futbol müzesi ve kafeterya yer almakta; bu sayede hem sporcuların hem de kullanıcıların sosyal olarak desteklenmesi hedeflenmektedir. Alt kotlarda, saha ile doğrudan ilişki kuran eğitim mekânları, antrenör odaları ve soyunma alanları yer almaktadır.

Platformun alt kotunda, Fındıklı Sokak cephesinde konumlanan küçük ölçekli ticari birimler, alanın ekonomik sürdürülebilirliğine katkı sağlamak amacıyla önerilmiştir. Bu birimlerin spor ve sağlık temalı ürünlere odaklanarak hem kullanıcıya hem de mahalleye hizmet etmesi hedeflenmektedir.

Alanın mevcut kullanım hafızasına sadık kalınarak yapılan bu iyileştirme, farklı kullanıcı gruplarını dışlamamaktadır. Özellikle saha olarak tanımlanan alanın (30x50 m) gerektiğinde tören, konser, fuar ve kermes gibi çeşitli etkinliklere ev sahipliği yapabilecek esneklikte tasarlanması önerilmektedir.

Sonuç olarak, Fatih Stadı’nın “Keçiören Semt Futbol ve Gelişim Merkezi” olarak yeniden ele alınmasıyla; semt aidiyetini ve kültürel hafızayı güçlendiren, kentle kurduğu ilişkiyi iyileştiren ve kullanıcıları içine dahil ederek sosyalleşmeyi teşvik eden yeni bir kamusal odak oluşturulması amaçlanmıştır.