Satınalma - Kuşadası Belediyesi Hizmet Binası Mimari Proje Yarışması

AMAÇLAR

Kuşadası Belediyesi Hizmet Binası için önerilen mimari projenin ana fikri yere ait bir yapı tasarlama kararı üzerine temellenmektedir. Proje Akdeniz’in iklimi, peyzajı, kültürüyle doğrudan ilişkilenecektir. Kuşadası için tasarlanan gölgeli kamusal zemin ve bu zeminden yükselen açık bir belediye yapısının ana ilkeleri şunlardır:

I. Alandaki mevcut ağaçların tamamının korunması

Eski otogar yerleşkesinin içinde ve yakın çevresinde korunan ağaçlar sıcak yaz aylarında, altında nefes alınan serin gölgelik olma özelliklerini bugüne dek sürdürmüşlerdir. Mevcut ağaç dokusu, korunacak bir çevre verisi olmanın ötesinde, yapılaşmanın sınırlarını ve kamusal mekânın karakterini belirleyen temel tasarım girdisi olarak kabul edilmiştir. Önerilen projenin dış ve iç mekânları, mevcuttaki grup niteliğindeki ağaçlarla fiziksel ya da görsel olarak ilişkilenmektedir.

II. Geçirgen bir platformla topoğrafyanın onarılması ve gölge alanların artırılması

Otogarın yapımı sırasında mevcut topoğrafya kazılarak düzeltilmiş ve yarışma alanı ve çevresi Kuşadası merkez yönündeki Süleyman Demirel Caddesi’ne (+27.00) göre düşük bir kota (+24.50) indirilmiş, çukurda kalmıştır. Yapılaşma alanı, güneyindeki Hükümet Konağı alanı ve kuzeyindeki Belediye Hizmet Alanı geçirgen yapısal peyzaj niteliğindeki platformla alan gölgelikler oluşturularak bütünleştirilmiştir. Böylece Ege ve Akdeniz’deki ‘dışarıda yaşama kültürü’ devam ettirilmiştir. Platformun altında mevcut kot korunacak, alt giriş alanı Garaj Caddesi’yle (+24.50) düzayak olacaktır. Süleyman Demirel Caddesi’nden (+27.00) platformun üstüne (+29.05) ve altına peyzajın içinden geçen rampalarla ulaşılacaktır.

Yarışma alanı ve etkileşim bölgesiyle süreklilik ilişkisi modüler platformun altındaki ve üstündeki yaşam aracılığıyla kurulmuştur. Kuşadası sakinleri için rekreasyon yönleri de olan, insan ölçeğini ve iklimsel ihtiyaçları gözeten, kapalı, yarı açık ve açık bir mekânsal örüntü oluşturulmuştur. Tüm yarışma alanını saran platform; yürüme yolları, parkurlar, teraslar, setler, oturma yüzeyleri gibi hafif donanımın yer aldığı kullanımla geliştirilecektir. Mesai saatleri dışında da yaşam ortamı sunacaktır.

III. Avlulu bir yapıyla doğal olarak iklimlendirilmiş bir iç bahçe oluşturulması

Belediye Hizmet Binası iç avlulu olacak şekilde planlanmıştır. İç avlu, kütle hareketindeki yönlenme ve açılmayla mevcut grup niteliğindeki ağaçlara ve çevresindeki yeşil alana yönlendirilmiştir. Böylece avludaki iç bahçe mevcut doğanın devamı şeklinde tasarlanmıştır. Avlunun peyzaj düzenlemesi yapının rasyonel mimari yaklaşımıyla zıtlık oluşturacak doğallıkta ele alınmıştır. Belediye çalışanları ve ziyaretçilerinin avludaki iç bahçe ve kat bahçeleri aracılığıyla doğayla görsel ilişkileri kesintisiz hale getirilmiştir. Alandaki temiz havanın rüzgarla akışını engellemeyen avlulu bir yapılaşma ile dolaylı günışığı hedeflenerek enerji etki tasarım yapılmıştır. Ancak avlu, yalnızca iklimsel bir boşluk değil; belediye yapısının farklı kullanıcılarını birbirine görünür kılan ortak iç mekândır.

MİMARİ TASARIM STRATEJİSİ

1. Yarışma alanındaki topoğrafyanın ve peyzajın bütüncül bir okuması yapıldıktan sonra niteliklerinin tespit edilmesi

2. Peyzaj içindeki boşluklardaki potansiyelin araştırılması sonrasında yapılaşabilecek bölgelerin tespit edilmesi

3. Boşluk analizi sonrasında rasyonel yerleşime göre maksimum etkin alan veren açının seçilmesi

4. Platform aracılığıyla yerine göre bir arayüzün ve mimari örüntünün oluşturması

5. Mümkün olabildiğince kompakt bir avlulu yapı tasarlanması.

PLANLAMA YAKLAŞIMI

- Planın merkezi bir avlu etrafında mümkün olduğunca kompakt biçimde ele alınması

- Avluyu çevreleyen kolların ortalarında, birbirlerine optimum mesafede çekirdeklerin çözülmesi

- Yapı içinde işleyişi ön planda tutan, kolay okunabilir ve kullanılabilir bir kurgu oluşturulması; karşılaşma, görünürlük, kurum içi şeffaflık, çalışan ve ziyaretçi arasındaki mekânsal yakınlık sağlanması

- Tüm çalışma mekânlarının ve dolaşım alanlarının doğal ışık ve hava alması; avlu, kat bahçeleri ve iç bahçeler aracılığıyla doğayla ilişki kurması

- Yapının dört köşesinde ofisler için tanımlı, bölünmemiş çalışma alanları elde edilmesi.

- Çağdaş, demokratik ve katılımcı yönetim için mekânların kolay algılanabilir, bulunabilir, ulaşılabilir ve olabildiğince şeffaf tutulması

- Kesitlerde mekanların çift taraflı havalandırılabilecek şekilde organize edilmesi

- Başkanlığın girişin üzerinde, yapının temsiliyet değerini artıracak, Belediye meydanı üzerinden Kuşadası istikametindeki kamusal alanla ilişki kuracak şekilde konumlanması; kolay görünür ve diğer birimlerden rahat erişilebilir şekilde yapının merkezinde olması

- Çok amaçlı salon, kütüphane, personel yemekhanesi, kafeterya ve mescitin sosyal ve katılımcı bir merkez oluşturacak şekilde alt giriş kotunda bulunması; sosyal yardım işleri müdürlüğüyle ilişkilendirilmesi.

CEPHE KARAKTERİ

- Cephede ışık-gölge kurgusunun öncelikli tutulması

- Doğu ve batı cephelerinde güneşin yatay etkisine karşı düşey güneş kırıcılar kullanılması

- Güneyden daha dik gelecek güneş ışınlarının kontrolü için düşey kırıcıların üzerine (kışın yatay gelecek güneş ışınlarının içeri girmesine izin verecek şekilde) yatay güneş kırıcı panellerin eklenmesi

- Güneş kırıcı panellerin haziran-temmuz-ağustos aylarında efektif olacak şekilde boyutlandırılması

- Büyük çıkma ve çekmelerden ve cephe derinliğinden faydalanılması

- Yapı derinliğinin az tutulması, cephenin hareketlendirilerek ofislerin bulunduğu mekânların günışığından ve gölge alanlardan optimum şekilde yararlanması

- Pencerelerin gölge alanlara açılıp doğrudan güneş ışığından korunması, filtrelenmiş ışıkla çalışma konforunun artırılması

- Çatıdaki güneş panellerinin bulunduğu şet çatının üst yüzeyin güneye yönlenmesi; çatının altındaki pencerelerin kuzey ve kuzeydoğudan hâkim rüzgâra açılabilmesi

ETAPLAMA (Uygulama Aşamaları)

Etaplamanın 3 temel stratejik adımı vardır.

Yarışma alanının tasarımında bütüncül bir tavır alınmasına karşın üç farklı parseli kapsaması itibariyle üç etapta inşa edilebilecek şekilde kurgulanmıştır. Bu, uzun erimli bir kentsel gelişme senaryosudur. Herhangi bir nedenle ikinci ve üçüncü etabın gerçekleştirilmesi gecikse dahi ilk etaptaki platform ve Belediye Hizmet Binası bütünlüklü biçimde çalışabilecektir. Çevre parsellere ilişkin öneriler, projenin uygulanabilirliğinin ön koşulu değil; alanın gelecekteki kamusal gelişimini öngören kentsel tasarım perspektifi olarak değerlendirilmiştir.

Belediye hizmetlerinin sürekliliği, uygulama ve finansmanla ilgili hususlar, farklı işlevlerin ihtiyaçları dikkate alınarak, projenin gerçekleştirilmesi için, öneri işlev alanlarına ve kullanım özelliklerine bağlı olarak 3 farklı parsel kullanım biçimi ve bunlara bağlı etaplar (uygulama aşamaları) önerilmektedir. Alanların içi ihtiyaç programında yer verilen işlev gruplarının ve alt bileşenlerinin mekânsal ilişkilerine göre oluşturulmuştur. Alan etaplara ayrılırken ayrılmış ancak her üç bölgede de eşitlik, güvenlik, erişilebilirlik ve sürdürülebilirlik kriterleri gözetilmiştir.

1. ETAP

Yarışma şartnamesine esas Belediye Hizmet Binası programının tamamı 2699 ada 5 parselde çözülmüştür. Mevcut yola göre yapının giriş çıkışı ve mevcut kotlara göre platformun alt ve üst seviyeleri ayarlanmıştır.

Belediye Hizmet Binası yalnızca bir ofis yapısı olarak değil; kentliyle yönetim arasındaki ilişkiyi güçlendiren, günün farklı saatlerinde yaşayan, kapsayıcı bir kentsel odak ve buluşma ortamı olarak ele alınmıştır.

2. ETAP

Yarışma yapılaşma alanının kuzeyinde yer alan Kuşadası Belediyesi Hizmet Alanı sosyal merkez olacak şekilde tasarlanmıştır. Çocuklar için avlu etrafında şekillenen kreş ve permakültür bahçesi; yaşlılar için ulaşımı kolay (düzayak) atölyeler yapılmıştır. Genel kullanım için makul sayıda, platformun işlek noktalarında, kiralanabilir, kafeterya ya da perakende satış için kullanılabilir dükkânlar tasarlanmıştır.

3. ETAP

Parselin güney tarafındaki alan maliye hazinesine aittir. Yapılması planlanan Hükümet Konağı, çekme mesafesi ve emsal değerleri dikkate alınarak Belediye Hizmet Binası tasarım ilkelerine benzer şekilde ele alınmıştır. O alandaki mevcut ağaçlar da korunmuştur. Tasarlanan platform üzerinde Belediye Hizmet Binası ve Hükümet Konağı için ortak bir meydan düzenlenmiştir. Hükümet Konağının ortak meydandan, kolonların altından bir girişi olacağı varsayılmıştır.